Sterylizacja i kastracja – dlaczego warto poddać naszego pupila temu zabiegowi?

Gdyby wszyscy sterylizowali i kastrowali swoje zwierzęta to miejsca takie jak nasze schronisko nie byłoby potrzebne. Każde powołane do życia zwierzę miałoby swój dom, do którego trafiałoby będąc uprzednio długo wyczekiwanym.  Niestety rzeczywistość jest zupełnie inna. Setki przepełnionych schronisk i dziesiątki tysięcy bezdomnych zwierząt – tak wygląda prawdziwe życie. Można temu zapobiegać. Niestety wielu ludzi dalej wierzy w krążące mity na temat sterylizacji.

Co to właściwie jest sterylizacja/kastracja?

Sterylizacja suki/kotki i kastracja psa/kocura, to zabieg chirurgiczny, na skutek którego zwierzę staje się nieodwracalnie bezpłodne. Samicom usuwa się jajniki, jajowody i macicę, samcom jądra i najądrza. Wysterylizowana samica nigdy już nie będzie miała potomstwa i cieczki, wykastrowany samiec nie będzie więcej odczuwał popędu płciowego i nie spłodzi potomstwa. Zwierzęta wracają do zdrowia w ciągu kilku dni od zabiegu. Można go przeprowadzić w każdym wieku zwierzęcia ale powinniśmy się zastanowić nad  staruszkami,  o ile nie zachodzą wskazania medyczne – nowotwory narządów rodnych.

Kiedy można wykonać zabieg?

Większość weterynarzy zaleca, by suki sterylizować miesiąc po pierwszej cieczce, gdyż dzięki temu zabieg niemal w stu procentach chroni ją przed ewentualnym zachorowaniem na nowotwór gruczołu mlekowego i nietrzymaniem moczu. Wczesna sterylizacja nie ma żadnego negatywnego wpływu na rozwój psychiczny i fizyczny suki. Należy jednak dokładnie przemyśleć termin sterylizacji. Jeśli nasza suczka mieszka w domu i tylko wychodzi na smyczy na spacery jesteśmy w stanie uchronić ją podczas pierwszej cieczki przed niechcianym kryciem. Jeśli jednak suczka jest stróżem podwórka i biega po nim bez naszej ciągłej kontroli należy rozważyć wykonanie zabiegu przed pierwszą cieczką. Nawet najszczelniejszy płot nie jest straszny dla potencjalnych psich kawalerów, więc pozostawienie suki w cieczce bez nadzoru prawdopodobnie skończy się niechcianym miotem. Zalecenia odnośnie sterylizacji kotek są podobne jak w przypadku suczek. Zaleca się wykonywać zabieg po pierwszej rujce, jednak jeśli kotka jest wychodząca warto rozważyć wysterylizowanie jej wcześniej, gdy tylko zmieni mleczne kły na stałe. Pamiętajmy, że nie wolno sterylizować samic w czasie cieczki/rui. Natomiast ciąża, nawet wysoka, nie jest zasadniczym przeciwwskazaniem do zabiegu sterylizacji. Sterylizacja aborcyjna niesie ze sobą ryzyko zbliżone do cesarskiego cięcia. Zależy ono wtedy od wieku zwierzęcia, jego ogólnego stanu zdrowotnego oraz umiejętności prowadzącego lekarza weterynarii. Zresztą podobnie jak przy zwykłej sterylizacji. Po porodzie sterylizacja jest możliwa po ustaniu laktacji. Dla samców optymalny wiek to 6-12 miesiąc życia, dla psów ras bardzo dużych do czasu zakończenia wzrostu.

Zalety i wady sterylizacji

Zalety sterylizacji/kastracji:

Ochrona suki/kotki przed ropomaciczem

Ropomacicze może się przytrafić każdej suczce/kotce, bez względu na jej wiek, czy miała potomstwo, czy miewa ciąże urojone i bez względu, jaka jest jej ogólna kondycja zdrowotna. Ta groźna choroba może doprowadzić do śmierci zwierzęcia. Czasem na ratunek jest już za późno. Zwłaszcza, jeśli mamy do czynienia z ropomaciczem zamkniętym, które nie daje żadnych jednoznacznych objawów. Nie każdy właściciel w porę zorientuje się, że z pupilką dzieje się coś niedobrego, nie każdy weterynarz w porę postawi właściwą diagnozę. Najczęściej jedynym ratunkiem jest szybka sterylizacja. Niestety wtedy zabieg jest już trudniejszy niż u osobnika zdrowego. Macica jest wypełniona ropą, lekarz musi więc bardzo uważać, by jednym nieostrożnym ruchem skalpela nie doprowadzić do jej wylania się do jamy brzusznej. Samiczka jest osłabiona chorobą, więc jej organizm gorzej znosi narkozę, a rekonwalescencja po zabiegu trwa dłużej. Sterylizacja natomiast chroni przed ropomaciczem w stu procentach, ponieważ podczas zabiegu macica jest nieodwracalnie usuwana.

Ochrona suki przed nowotworami narządów rodnych

Logiczne jest, że jeśli suka/kotka nie ma jajników, czy macicy, to nie może zachorować na raka tych narządów.

Ochrona suki przed nowotworem gruczołu mlekowego

Sterylizacja suki /kotki niemal w stu procentach chroni ją przed tą groźną chorobą. Im później wykonuje się zabieg, tym jego funkcja ochronna jest mniejsza. Sterylizacja po czwartej cieczce nie ma już właściwie żadnego wpływu na to, czy suczka zachoruje na raka sutka, czy nie, może jednak spowolnić jego ewentualny rozwój.

 Zapobieganie ciążom urojonym

Ta przypadłość jest nie tylko uciążliwa dla właściciela samicy, ale również szkodliwa dla zdrowia jej samej. Ciąże urojone nie pozostają też bez wpływu na psychikę zwierzęcia. Sterylizacja całkowicie eliminuje tę przykrą przypadłość.

Stabilizacja psychiczna

Większość suczek ma cieczkę dwa razy w roku. Ale zdarzają się też takie, którym zdarza się ona częściej. Podczas cieczki suczka jest rozkojarzona, nerwowa. Przez te kilka tygodni jej jedyna aktywność ruchowa to krótkie spacery na smyczy. Staje się więc apatyczna i znudzona. Natomiast przez pewien czas po cieczce suki są ostrzejsze, bardziej pobudliwe. Sterylizacja eliminuje to zupełnie. Wysterylizowana suczka przez cały czas, bez przeszkód może cieszyć się życiem, bawić na świeżym powietrzu, chodzić na długie spacery. Po prostu cały czas jest w formie.
Natomiast kotka w rui staje się nie do zniesienia – krzyczy, pomiaukuje, ociera się o wszystko, tarza się, czołga. Może posikiwać w różnych miejscach. Trwa to kilka dni i jest bardzo męczące nie tylko dla domowników ale również dla całej okolicy. Kotka może mieć nawet 3 mioty rocznie.

Zapobieganie nowotworom układu płciowego, przepuklinom, schorzeniom prostaty u samca
Samce jak i samice mają swoje płciowe przypadłości, które mogą skończyć się nawet śmiercią zwierzęcia. O wiele prościej niż leczyć, jest zapobiegać tym chorobom.

Wykastrowany samiec staje się mniej pobudliwy, nie wdaje się w bójki o sukę z innymi samcami, nie ma skłonności do włóczęgostwa, ma mniej dominujący charakter
Samiec, którego nie rozprasza popęd płciowy (a przecież na kontakt z samicami w rui jest narażony przez cały czas) staje się bardziej stabilny psychicznie, bardziej oddany człowiekowi, bardziej skłonny do współpracy z nim, lepiej koncentruje się na zadaniach, jakie ma do wykonania (np. na stróżowaniu obejścia). Przestaje mieć skłonności do włóczęgi, które wcześniej uprawiał w poszukiwaniu samicy, jest więc łatwiejszy do upilnowania, nie grozi mu śmierć pod kołami samochodu, czy pobyt w schronisku, gdzie trafił, ponieważ uznano go za bezdomnego. W przypadku kocurów przestaje on znaczyć swój teren jakże przykrym dla ludzkiego nosa zapachem. Trzeba jednak pamiętać, że z wiekiem takie zachowania mniej są sterowane hormonem płciowym - testosteronem, a stają się raczej wyuczonym nawykiem. Kastracja w późnym wieku może więc nie przynieść tutaj oczekiwanych efektów. Niemniej jednak, wciąż będzie chroniła psa/kota przed przypadłościami zdrowotnymi.

Sterylizacja i kastracja zapobiega przypadkowym ciążom, a co za tym idzie niekontrolowanemu przyrostowi naturalnemu psów

Tę zaletę naprawdę trudno jest przecenić. Nawet najlepiej wyszkolone psy i suki głuchną na nawoływania właścicieli, kiedy do głosu dochodzi popęd płciowy. Kiedy samiec poczuje samicę w rui staje się zdolny do nieprawdopodobnych wręcz wyczynów. Dwumetrowy płot, którego normalnie nie dałby rady przeskoczyć, nagle przestaje być przeszkodą. Suka w rui też zrobi wszystko, byle tylko dostać się do samca. Leniwy Mruczek nagle zamienia się w tygrysa i sieje postrach na osiedlu a ukochana Pusia ucieka z mieszkania. Czasem wystarczy więc chwila nieuwagi, najczujniejszego nawet właściciela. Tylko sterylizacja i kastracja dają stuprocentowe zabezpieczenie przed niechcianym przychówkiem naszego pupila.

 

Wady sterylizacji/kastracji:

Nieodwracalność zabiegu
Ale po to przecież wykonuje się ten zabieg, żeby nasz pupil  przypadkowo nie przyczyniły się do powiększenia i tak już zbyt licznej psiej/kociej populacji.

Ryzyko związane z narkozą

Istnieje, jak przy każdym zabiegu wykonywanym w znieczuleniu ogólnym. Na szczęście jest minimalne, a można je jeszcze dodatkowo zmniejszyć. Przed każdą operacją zwierzę trzeba dokładnie przebadać, również kardiologicznie (pamiętajmy, że nie każda choroba serca uniemożliwia przeprowadzenie operacji - jeśli Twój pupil ma chore serce, musisz po prostu poradzić się doświadczonego lekarza weterynarii). Obecnie dostępne są nowoczesne środki do znieczulania ogólnego, np. narkoza wziewna. Jest to droższe, ale znacznie bezpieczniejsze. Sam zabieg nie jest zbyt skomplikowany, doświadczony weterynarz przeprowadza go w ciągu kilkunastu, najwyżej kilkudziesięciu minut, więc zwierzę jest poddane narkozie tylko w krótkim okresie czasu.

Skłonność do nadwagi

Nie tyje się z powietrza. Jeśli nasz pupil przybiera na wadze, oznacza to, że powinniśmy mu zmniejszyć porcje jedzenia, albo zwiększyć dawkę ruchu. I na pewno waga wróci do normy. Różnego rodzaju przysmaki i przekąski również wpływają na rosnącą wagę naszego ulubieńca. Musimy zatem pamiętać aby zmniejszać podstawową porcję karmy jeśli nagradzamy pupila przysmakami. Często przyczyną tycia po zabiegu sterylizacji/kastracji jest zmniejszona dawka ruchu ponieważ zwierzę nie odczuwa już popędu seksualnego i nie ma potrzeby biegać po parku czy osiedlu w poszukiwaniu partnera. Musimy go zachęcić do ruchu np. ulubioną piłką.

U wysterylizowanych samic może wystąpić nietrzymanie moczu

Na szczęście zdarza się to raptem u 2 % wysterylizowanych samic. Nie jest to poważna dolegliwość, a łatwo jej zaradzić, regularnie aplikując zwierzęciu lek zapewniający prawidłową pracę zwieracza cewki moczowej.

Podsumowanie

Reasumując, kastracja i sterylizacja mają o wiele więcej zalet niż wad. Plusy tych zabiegów są dla zdrowia i samopoczucia naszych zwierząt o wiele bardziej znaczące niż minusy. Ponadto służy ograniczeniu liczby bezdomnych zwierząt. W wielu krajach zabieg ten stał się wręcz zabiegiem profilaktycznym. W Polsce także coraz więcej zwierząt jest sterylizowanych, jednak spora część społeczeństwa nadal nie daje wiary rozsądnym argumentom i ulega presji mitów i zabobonów o których możecie poczytać w artykule Mity dotyczące sterylizacji i kastracji zwierząt.